Rots en water

Samenvatting

In veertien lessen worden met jongens- en meidengroepen gewerkt aan zelfkennis en mensenkennis. Via fysieke oefeningen wordt sociale en mentale vaardigheden gestimuleerd. De lessen worden aangeboden op school en in buurt- en jeugdcentra.

Visie/uitgangspunten

Het programma werkt vanuit een fysieke invalshoek en een psychofysieke didactiek met als doel mentale en sociale vaardigheden te bevorderen. Gebruik is gemaakt van de seksespecifieke pedagogiek van Lauk Woltring. Ervan uitgaand dat jongens veel meer testosteron hebben en een grotere behoefte om te bewegen, wordt jongens geleerd om met deze energie contact te maken, deze te beheersen en positief in te zetten. In het basisboek wordt kennis en begrip over jongens(gedrag) aangeboden, en deze kennis draagt bij aan een goede begeleiding van de deelnemende jongens.

Doel

Jongens begeleiden in het ontdekken van hun eigen kwaliteit en richting; het leren beheersen, vergroten en richten van de eigen kracht; met begrip, respect en gevoel omgaan met zichzelf en mensen om hen heen. Gewerkt wordt aan zelfkennis en kennis over hoe mensen voelen, denken en handelen, en dat daarin veel overeenkomsten zijn.
Vaardigheden worden via fysieke oefeningen aangeboden, waarna een overgang wordt gemaakt naar mentale en sociale vaardigheden.

Doelgroep

De oorspronkelijke doelgroep zijn jongens omdat de makers een programma voor jongens wilde ontwikkelen. Voor meisjes waren al enkele programma’s ontwikkeld, zoals het Marietje Kessels Project. In de praktijk blijken meisjes net zoveel profijt te hebben van dit programma als jongens. Voor meisjes is er een bouwsteen aan het programma toegevoegd: ‘In actie komen/voor jezelf opkomen’.
Het programma wordt in 7 landen ingezet, en het bereik is daarom groot. Er zullen ongeveer even zoveel jongens als meisjes worden bereikt.
De eerste 8 lessen van de cursus zijn geschikt voor jongeren vanaf 9 jaar (bovenbouw basisschool). De laatste 6 lessen zijn gericht op de thema’s seksualiteit, zelfverwezenlijking en spiritualiteit, en daarom beter geschikt voor jongeren van dertien à veertien jaar en ouder.

Aanpak

Het programma bestaat uit veertien lessen van elk ongeveer 90 minuten. Elke les kent zijn thema en is verbonden aan de volgende les.
Uit ervaring blijkt het programma het best tot zijn recht te komen als gewerkt wordt met afzonderlijke jongens- en meidengroepen. Meisjes krijgen zelfverdedigingsoefeningen aangeboden, bij de jongens is meer nadruk op impuls- en agressiecontrole. De ontwikkelde DVD biedt beeldmateriaal om in gemengde groepen te praten over geweld, contact leggen en seksualiteit.
Thema’s zijn: Lichaamshouding, lichaamstaal, vriendschap, complimenteren versus pesten, grenzen kunnen voelen, stellen, respecteren en verdedigen, groepsdruk en pesten, zelfvertrouwen, seksuele geaardheid, seksualiteit. Spiritueel wordt gewerkt aan intuïtie, meditatie- en krachthouding en ontwikkeling van het lichaamscentrum als krachtcentrum.

Bereik

Het Rots en Waterprogramma is ontstaan uit een ander programma dat als specifieke focus had de preventie van seksueel geweld. Dit programma heette Actie en Reactie, en werd in 1996 geïnitieerd door het ministerie van Onderwijs. Omdat de focus te beperkt bleek en voor veel leraren een te negatieve lading bevatte, heeft men gekozen voor een positieve insteek.
Op dit moment wordt het programma, of een aanpassing daarop, op honderden plaatsen in Nederland gegeven op scholen, in buurthuizen, jeugdcentra etc. Ook in andere landen zoals Australië en Nieuw Zeeland groeit het programma in populariteit.
In de praktijk worden de programma’s ‘Rots en water’ en het ‘Marietje Kessels Project’ naast elkaar ingezet. Veel trainers hebben beide programma’s in hun pakket. Soms zal Rots en Water het uitgangspunt zijn, soms Marietje Kessels Project.

Overdraagbaarheid

Het programma is vastgelegd in een basisboek en praktijkboek, waarin de lessen en materialen zijn beschreven. Er kan een driedaagse training worden gevolgd en er is een website.

Materiaal

Het Rots en Water Perspectief (2002)

Rots en Water (2002) Praktijkboek

Rots & Water DVD

Evaluatieonderzoek
Op de site http://rotsenwater.nl worden uitkomsten van een onderzoek onder 200 derdeklassers van de GSg Schagen getoond, die vooraf en achteraf zijn ondervraagd
Verder is er geen effectevaluatie uitgevoerd.

Publicaties
B. Koekoek (2002) Rots & Water. In MGV: maandblad geestel&ijke volksgezondheid 57,
755-758

Praktische gegevens
http://rotsenwater.nl
Rina Ykema
Telefoon:0224 551887
E-mail:f.ykema@quicknet.nl